Menu
Norwegia / Południe Norwegii / Stavanger

Helleren – domki pod skałą i górzyste okolice

Norwegowie przed laty wybierali jako swoje miejsce zamieszkania dość osobliwe lokalizacje. Farmy odizolowane od świata, do których prowadziły jedynie bardzo trudne i niebezpieczne szlaki. Domy tuż nad przepaściami, osady w wysokich i niebezpiecznych górach albo tuż obok głośnych i wielkich wodospadów. Helleren w południowej części kraju to jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc tego typu w Norwegii. Dwa domy wybudowane tuż pod wielką skałą opowiadają historię ludzi, którzy zdecydowali się na życie w otoczeniu gór.

południe Norwegii
Helleren

Helleren (inaczej Hedlaren) to dwa drewniane domy, które zyskały na popularności dzięki swojemu nietypowemu położeniu, pod wielką skałą. Budynki znajdują się tutaj od XIX wieku. Pierwszy raz wspomniano je w literaturze już w 1745 roku, jako jedną z ciekawostek regionu. Mimo ciężkich warunków przez lata w tym miejscu mieszkały całe rodziny. Ostatnią mieszkanką osady była Ingeborg Elisebet Jakobsdatter. W 1909 r. sprzedała prawo użytkowania miejscowej firmie i wyprowadziła się z domu pod skałą. Skąd pomysł na wybudowanie domu w takim miejscu? Góra w naturalny sposób chroniła mieszkańców m.in. przed deszczem. Dachy zabudowań nie były szczególnie mocne, ponieważ za dach służyła właśnie skała nad głowami mieszkańców tego miejsca.

helleren
helleren
helleren

Helleren ze względu na swoje położenie (tuż obok drogi) jest obecnie bardzo popularnym miejscem. Dojście z parkingu pod skałę zajmuje dosłownie chwilę. Firma Titania AS przekazała w 2002 roku budynki Muzeum Ludowemu w Dalane. Mimo że Helleren to bezcenny zabytek, jeden z budynków otwarty jest cały czas. Raz na jakiś czas dochodziło tutaj do zniszczeń np. pojawiały się napisy na ścianach, ale odkąd w środku znajduje się Księga Wpisów, zdarzeń jest o wiele mniej.

helleren

Dawniej pod skałą znajdowały się trzy domy. Aktualnie możemy oglądać z bliska dwa domki. Jeden czerwony, drugi biały. Na obu domach znajduje się oryginalna ponad 100-letnia farba. Od czasu do czasu pokrywa się zabudowania jedynie specjalnymi środkami “konserwującymi”

helleren norwegia
Helleren z innej perspektywy.
Falden

Helleren to naprawdę dobre miejsce do rozpoczęcia dalszych wędrówek. Ciekawych szlaków w okolicach nie brakuje, a wiele z nich ma swój początek właśnie na darmowym parkingu przed Helleren.

trekking w okolicy Stavanger
szlak na Falden

Jedną z fajnych i łatwych tras jest ta prowadząca na Falden. Wycieczka zajmuje w dwie strony maksymalnie 1,5h i to po wliczeniu przerw i odpoczynku na szczycie. Aby wejść na górę, trzeba pokonać najpierw ponad 400 drewnianych stopni przy dawnej kolejce.

ciekawe miejsca na południu Norwegii
norwegia przewodnik
drewniane schody Norwegia

Na górze znajduje się elektrownia wodna oraz budynki należące do firmy Titania AS (miejscowa firma wydobywająca i oczyszczająca rudy tytanu).

elektrownia wodna norweska

Na samym szczycie przepiękny widok na Jøssingfjord. Naprawdę polecam! Kilka chwil i takie widoki.

Jøssingfjord norwegia
fiordy na południu Norwegii
Jøssingfjord i II Wojna Światowa

Jøssingfjord trwale zapisał się w historii Norwegii. 16 lutego 1940 roku doszło tutaj do tzw. incydentu Altmark. Brytysjkiemu niszczycielowi udało się uwolnić jeńców z nazistowskiego okrętu Altmark. Odbito 299 żołnierzy i jeszcze tej samej nocy przewieziono ich do Wielkiej Brytanii. Wydarzenia na wodach neutralnej podczas II Wojny Światowej Norwegii było dla nazistów impulsem do przyspieszenia napaści na Norwegię. Dla Hitlera przejęcie brytyjskich jeńców na norweskich wodach było jasnym sygnałem, że Norwegia nie do końca jest neutralna.

Jossingfjord

Od nazwy tego fiordu i wydarzeń związanych z Altmark powstało określenie “jøssing”. Nazywano tak podczas II WŚ Norwegów przeciwnych nazistom. Osoby sympatyzujące z wrogiem nazywano “quisling”.

Jadąc w okolice Helleren po drodze miniemy punkt widokowy, który jest jednocześnie miejscem pamięci o wydarzeniach z 1940 roku.

incydent Altmark
Surowy krajobraz

Okolice Helleren można zwiedzać przez kilka dni. Miejscowe góry kryją wiele klimatycznych wiosek, szczyty z bajecznymi widokami, a wszystko w otoczeniu surowych krajobrazów. W tym miejscu znajdują się największe złoża anortozytu w Europie. Anortozyty tworzą dużą część skorupy księżyca! Obszar należy to Magma Geopark.

Na koniec gorąco zachęcam, aby poświęcić na zwiedzanie tych miejsc więcej czasu niż tylko kilka minut wokół słynnych domków. Helleren to bezcenny zabytek, który jest dobrym pretekstem do tego, aby ruszyć w drogę po okolicznych górach.

Sprawdź również inne miejsce z księżycowym krajobrazem, również należącym do Magma Geopark – Gloppedalsura.

południe Norwegii
About Author

Od kilku lat mieszkam w Norwegii, a każdą wolną chwilę spędzam na podróżowaniu dookoła Krainy Fiordów. Na tej stronie opowiadam o moich podróżach i życiu w Norwegii. Zabieram Cię na wycieczkę nad fiordy, w niesamowite góry, pod olbrzymie wodospady i do klimatycznych norweskich miasteczek. Miłego zwiedzania!

2 komentarze

  • Paweł
    8 czerwca 2020 at 20:35

    Naoczne połączenie tego co zbudował człowiek – będące czymś malutkim z tym co zbudowała natura.
    To po 1-sze, a po 2-gie, to pewnego rodzaju zazdrość i bycie pod wrażeniem jednocześnie, że prawie cała Norwegia jest w zasięgu Pani weekendowych wypadów.
    Kolejny punkt na mapie Norwegii dopisuję do swej pamięci.

    Reply
  • Waldek
    9 czerwca 2020 at 09:08

    Odludzie od ludzi.Domki gdyby były na wynajem, to na tydzień mogły by być.
    Wnętrza w obecnym stanie mało “koselig” czy “hyggelig” (?), a to w tym często depresyjnym pogodowo kraju obowiązkowe. Szczególnie dla pań?

    Reply

Napisz komentarz

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.